Aktualności - M. Katowice

Odsłonięcie pomnika " Ku Pamięci Żołnierzy Oddziału Partyzanckiego Armii Krajowej Wędrowiec" w Gminie Brenna.

16.11.2005
0 0 0 0
M. Katowice

W związku z ostatnim świętem państwowym czuję sie w obowiązku pośredniczyć w poinformowaniu Waszej Redakcji o wydarzeniach związanych z upamiętnieniem wydarzeń i ludzi naszego miasta.
Michał Wojtynek
 
 
    Z Okazji obchodów Święta Niepodległości w Gminie Brenna, które odbyły się dnia 10.11.2005, dokonano odsłonięcia i poświęcenia pomnika " Ku Pamięci Żołnierzy Oddziału Partyzanckiego Armii Krajowej Wędrowiec", działającego w Beskidach, którego dowódcą w latach 43-44 był Żorzanin- Wiktor Kania "Felek". Sylwetka Felka prezentowana była na łamach GŻ nr 3(408) 20.02- 5.03.2004 art.Wyklęty Komendant.  Poza Wiktorem Kanią na płycie pomnika upamiętniono nazwiska dwóch pozostałych dowódców tego oddziału: Karola Hellera i Pawła Heczko. Uroczystość poprzedzona została ekumeniczna msza św. w kościele parafialnym w Brennej, skąd uczestnicy udali się pod pomnik gdzie wójt gminy Brenna dokonał odsłonięcia pomnika. Następnie proboszcz Parafii Rzymsko- Katolickiej oraz pastor Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego w Brennej poświęcili płytę pomnika. W uroczystości brali również udział kombatanci, w tym żyjący "Wędrowcy", władze lokalne, dyrektor katowickiego oddziału IPN, przedstawiciele policji, wojska, harcerze i młodzież z lokalnych szkół.
 
Oddział Partyzancki "Wędrowiec"
powstał w lutym 1942 roku inicjatywy Karola Hellera "Mręga"- mieszkańca Brennej, byłego powstańca. Jego grupa działała początkowo samodzielnie, bazując na dobrych kontaktach i pomocy lokalnej społeczności oraz organizacji konspiracyjnych. W czerwcu 1943 roku Wędrowiec podporządkowany został Rybnickiemu Inspektoratowi AK "Plebania", z ramienia którego dowództwo nad oddziałem przejął Wiktor Kania "Felek". Nastąpiło znaczne powiększenie liczebności oddziału, dozbrojenie i reorganizacja. Oficjalnie Wędrowiec został zarejestrowany jako pluton partyzancki 75 pułku piechoty Armii Krajowej. Istotne zmiany zaszły w szeregach Wędrowca od sierpnia 1944 roku kiedy do głosu zaczął dochodzić wywiad radziecki, szykujący pole dla nadchodzącej w szybkim tempie Armii Czerwonej a wraz z nią nowym ustrojem. Tak też po wylądowaniu w Brennej desantu oficerów wywiadu radzieckiego znaczna część partyzantów Wędrowca uznała zwierzchność Stiepana Anisimowa i została wcielona do Armii Ludowej. Druga część pozostała wierna Armii Krajowej i ona do końca działała niezależnie pod dowództwem Pawła Heczko. Odział Partyzancki Wędrowiec odznaczył się licznymi akcjami  przeciwko hitlerowcom, które  przybierały zarówno formę bezpośrednich konfrontacji zbrojnych, jak również miały charakter dywersyjno- sabotażowy. W tym okresie kontakt pomiędzy Rybnickim Inspektoratem AK a partyzantami zapewniony był dzięki sprawnej siatce zaprzysiężonych łączników, wśród których wyróżniali się członkowie żorskich rodzin Lepich i Wydra. 
Oddział Wędrowiec reaktywowany został ponownie przez Wiktora Kanię i Pawła Heczkę z początkiem 1946 roku, w ramach tworzenia na terenie powiatu Rybnickiego Komendy Powiatowej Konspiracyjnego Wojska Polskiego (KWP). Odtworzona w ramach KWP- SOS "Wędrowiec", zwany także przez prasę reżimową tamtego okresu "leśnym plutonem egzekucyjnym >> Warszyca<<" intensywne działania wymierzone przeciwko władzy komunistycznej. Działalność "Wędrowca" trwała do całkowitego rozbicia struktur KWP Na Górnym Śląsku przez NKWD i UB, co nastąpiło w sierpniu 1946 roku. 
Wszyscy trzej dowódcy Wędrowca nie doczekali wolności o którą walczyli.
Karol Heller zginął w potyczce z Niemcami w Brennej Bukowej 12 kwietnia 1944 roku.
Wiktor Kania zginął w obławie urządzonej przez Korpus Bezpieczeństwa wewnętrznego i milicję w Osinach 5 maja 1946 roku.
Paweł Heczko skazany w procesie pokazowym zginął zastrzelony w katowickim więzieniu 29 sierpnia 1946 roku.    


Autor: Wiktor Kania